ỨNG DỤNG JAVEN SẢN XUẤT TẠI CHỖ KHỬ TRÙNG TRONG CHĂN NUÔI
Ứng dụng Javen sản xuất tại chỗ trong khử trùng nước, khử mùi và phòng chống dịch bệnh trong chăn nuôi gia súc, gia cầm
Giải pháp khử trùng an toàn – hiệu quả – tiết kiệm cho trang trại hiện đại
Trong chăn nuôi hiện nay, nguy cơ bùng phát các bệnh truyền nhiễm như dịch tả lợn châu Phi (ASF), cúm gia cầm (AI), Newcastle, tai xanh (PRRS), lở mồm long móng (FMD)... luôn hiện hữu. Bên cạnh đó, mùi hôi từ phân và nước thải cũng ảnh hưởng lớn đến môi trường và hiệu quả sản xuất.
Javen sản xuất tại chỗ (Sodium Hypochlorite – NaOCl) được tạo ra bằng cách điện phân nước muối ăn (NaCl), là giải pháp khử trùng được nhiều trang trại hiện đại lựa chọn nhờ khả năng tiêu diệt vi khuẩn, virus, nấm mốc và giảm mùi hôi hiệu quả, đồng thời tiết kiệm đáng kể chi phí hóa chất.
1. Khử trùng nguồn nước uống cho vật nuôi
Mục đích
-
Tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh trong nước. -
Loại bỏ Coliform, E. coli, Salmonella...
-
Hạn chế lây lan mầm bệnh qua đường uống.
-
Giảm đóng màng sinh học (biofilm) trong đường ống cấp nước.
Cách áp dụng
Dung dịch Javen được châm tự động vào bể chứa hoặc đường ống cấp nước bằng bơm định lượng.
Hàm lượng Clo dư khuyến nghị
-
Clo dư tại điểm sử dụng: 0,2–0,5 mg/L (ppm).
-
Thời gian tiếp xúc tối thiểu: 30 phút trước khi vật nuôi sử dụng.
Lượng Clo này đủ để tiêu diệt phần lớn vi sinh vật gây bệnh nhưng vẫn an toàn cho gia súc, gia cầm khi sử dụng đúng kỹ thuật.
2. Khử trùng chuồng nuôi
Mục đích
-
Tiêu diệt vi khuẩn, virus trên nền chuồng.
-
Giảm nguy cơ lây nhiễm chéo giữa các lứa nuôi.
-
Hạn chế phát sinh dịch bệnh.
Công đoạn thực hiện
Bước 1
Làm sạch phân, thức ăn thừa và chất hữu cơ.
Bước 2
Rửa chuồng bằng nước áp lực cao.
Bước 3
Phun dung dịch Javen lên toàn bộ:
-
nền chuồng
-
tường
-
cột
-
máng ăn
-
máng uống
-
cửa ra vào
Nồng độ khuyến nghị
Khử trùng định kỳ:
-
200–500 ppm Clo hoạt tính.
Sau khi xuất bán hoặc trước khi nhập đàn mới:
-
500–1.000 ppm Clo hoạt tính.
3. Khử trùng dụng cụ chăn nuôi
Áp dụng cho:
-
máng ăn
-
máng uống
-
xẻng
-
xe đẩy
-
lồng vận chuyển
-
dụng cụ thú y
Cách thực hiện
Ngâm hoặc phun trực tiếp dung dịch Javen.
Nồng độ sử dụng
-
200–500 ppm.
-
Thời gian tiếp xúc từ 10–15 phút.
Sau đó để khô tự nhiên hoặc rửa lại bằng nước sạch nếu cần.
4. Khử trùng phương tiện và người ra vào trang trại
Đây là công đoạn rất quan trọng trong an toàn sinh học.
Áp dụng
-
Hố khử trùng bánh xe.
-
Buồng phun sát trùng.
-
Thảm sát trùng.
-
Phun xe vận chuyển.
-
Phun dụng cụ nhập trại.
Nồng độ khuyến nghị
300–500 ppm Clo hoạt tính.
Dung dịch cần được thay mới định kỳ để duy trì hiệu quả khử trùng.
5. Khử trùng khu vực cách ly và khu điều trị
Các khu vực có nguy cơ nhiễm bệnh cao cần được khử trùng thường xuyên.
Bao gồm:
-
ô chuồng cách ly
-
khu điều trị
-
khu tập kết xác động vật
-
khu chứa chất thải
Nồng độ sử dụng
500–1.000 ppm Clo hoạt tính.
Trong trường hợp có ổ dịch, có thể áp dụng nồng độ cao hơn theo hướng dẫn của cơ quan thú y.
6. Khử mùi chuồng nuôi
Mùi hôi chủ yếu phát sinh từ:
-
Amoniac (NH₃)
-
Hydro sulfide (H₂S)
-
Các hợp chất hữu cơ phân hủy
Việc phun Javen giúp:
-
giảm lượng vi khuẩn phân hủy hữu cơ
-
giảm mùi hôi
-
cải thiện môi trường làm việc
-
giảm stress cho vật nuôi
Cách áp dụng
-
Phun nền chuồng.
-
Phun rãnh thoát nước.
-
Phun khu tập kết phân.
Nồng độ
100–300 ppm.
Không nên phun trực tiếp lên vật nuôi.
7. Khử trùng hệ thống nước thải chăn nuôi
Sau xử lý sinh học, nước thải vẫn có thể còn chứa nhiều vi sinh vật gây bệnh.
Javen được sử dụng ở bể khử trùng cuối cùng nhằm:
-
giảm Coliform
-
giảm E. coli
-
giảm Salmonella
-
giảm nguy cơ phát tán mầm bệnh ra môi trường
Hàm lượng khuyến nghị
-
3–10 mg/L Clo hoạt tính tùy chất lượng nước sau xử lý.
-
Thời gian tiếp xúc tối thiểu 30 phút.
Liều lượng thực tế cần được xác định thông qua nhu cầu Clo của từng nguồn nước.
8. Phòng chống dịch bệnh tổng thể trong trang trại
Việc sử dụng Javen sản xuất tại chỗ theo chương trình khử trùng định kỳ giúp:
-
Giảm mật độ vi sinh vật trong môi trường.
-
Cắt đứt đường lây truyền mầm bệnh.
-
Nâng cao mức độ an toàn sinh học.
-
Giảm tỷ lệ mắc bệnh.
-
Giảm sử dụng kháng sinh.
-
Nâng cao năng suất và hiệu quả chăn nuôi.
Đặc biệt trong các mô hình chăn nuôi công nghiệp quy mô lớn, việc duy trì khử trùng hàng ngày kết hợp kiểm soát người, phương tiện và vật tư ra vào là một trong những yếu tố quan trọng để phòng chống dịch bệnh.
Lợi ích của Javen sản xuất tại chỗ
✓ Chủ động nguồn hóa chất khử trùng.
✓ Không phải vận chuyển và tồn kho hóa chất nguy hiểm.
✓ Dung dịch luôn mới, hoạt tính cao.
✓ Chỉ sử dụng muối ăn, nước và điện để sản xuất.
✓ Giảm đáng kể chi phí vận hành so với mua hóa chất thương mại.
✓ Dễ tích hợp với hệ thống châm tự động cho nước cấp và nước thải.
✓ Phù hợp cho trang trại lợn, gà, vịt, bò, dê và các cơ sở chăn nuôi quy mô từ nhỏ đến công nghiệp.
